Ngô Trần Tâm Đan
Author Archives: Ngô Trần Tâm Đan
Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng trà xanh lại là sản phẩm “quốc hồn” của Nhật Bản. Đây không chỉ đơn thuần là một thức uống đậm chất bản địa mà đã “xuất ngoại” và phổ biến trên khắp thế giới. Người Nhật đã sản xuất ra nhiều loại bánh kẹo, chocolate, nước giải khát đóng chai, mỹ phẩm có trà xanh và được nhiều người yêu thích. Không chỉ thành công trong việc đưa trà xanh thành một sản phẩm được yêu thích tại nhiều nơi trên thế giới, người Nhật còn phát triển việc thưởng thức trà trở nên một nghệ thuật mà đỉnh cao là trà đạo.
Trong trà đạo, người Nhật sử dụng matcha, một loại bột trà xanh, để phục vụ. Matcha được sản xuất từ những lá trà có chất lượng cao nhất. Những lá trà sau khi thu hoạch được phơi khô và nghiền thành dạng bột mịn. Matcha được pha với nước nóng để tạo nên một hỗn hợp màu xanh lục đẹp mắt có vị đắng đậm và hậu ngọt.
Ngoài trà đạo, người Nhật cũng sử dụng trà như một thức uống thông dụng hàng ngày. Trà được phân chia ra thành nhiều loại với cách thức thu hoạch, xử lý và chất lượng khác nhau.
1) Ryokucha (trà xanh) được phân ra thành ba loại khác nhau về chất lượng. Gyokuro là những lá trà được thu hoạch trong đợt đầu tiên. Chúng được che bằng những tấm lưới để tránh tiếp xúc trực tiếp với với ánh nắng mặt trời trong hai đến ba tuần trước thời điểm thu hoạch. Đây được xem là loại trà xanh có chất lượng cao nhất.
Gyokuro là trà xanh Nhật có chất lượng tốt nhất
2) Tương tự gyokuro, sencha là loại trà được thu hoạch từ đợt lá đầu tiên. Điểm khác biệt duy nhất là những lá trà không được che chắn khỏi ánh nắng trước khi thu hoạch.
Sencha có phần đắng hơn so với Gyokuro
3) Bancha là loại cuối cùng trong ryokucha và cũng là loại có chất lượng kém nhất trong cả ba. Bancha là những lá trà được thu hoạch sau khi đã thu hoạch gyokuro và sencha.
Bancha có màu lá úa hẳn so với Sencha và Gyokuro, kèm theo lá to bản hơn và vị đắng đậm
4) Konacha là loại trà được làm từ vụn trà, búp trà và những lá trà nhỏ còn lại trong quá trình sản xuất trà gyokuro hay sencha. Tuy không phải là một loại trà cao cấp nhưng konacha có thể làm nổi bật hương vị của một số món ăn và điều hòa khẩu vị của người dùng tốt. Đó cũng là lý do mà nhiều nhà hàng sushi bình dân tại Nhật thường phục vụ loại trà này.
Trà Konacha vụn li ti
5) Ngoài những loại trà tươi được hấp, phơi hoặc sấy, người Nhật còn sử dụng phương pháp sao để chế biến trà. Houjicha là một loại trà đặc trưng sử dụng phương pháp này. Những lá trà xanh được sao đến khi có màu nâu đỏ đặc trưng. Sức nóng của lò sao tác động đến các thành phần hóa học trong lá trà tạo nên vị ngọt đặc biệt và thoảng nhẹ mùi caramel.
Lá trà Houjicha sẽ cho ra tách trà có màu nâu đỏ
6) Trong các sinh hoạt hàng ngày, người Nhật thường sử dụng genmaicha, loại trà phổ thông mà ta hay gọi là trà gạo rang. Genmaicha là sự kết hợp của gạo lức rang và lá trà để tạo nên màu vàng cho tách trà và có một mùi vị rất riêng khó có thể nhầm lẫn được.
Trà Genmaicha gạo rang có vị thanh nhạt, ít caffeine nên phù hợp để uống vào ban tối
Trà xanh còn được các tập đoàn lớn trên thế giới như Nestlé, Starbucks hay The Coffee Bean & Tea Leaf đưa vào những sản phẩm của mình để đa dạng hóa sản phẩm để đáp ứng như cầu của thị trường toàn cầu. Kết thúc một chuỗi ngày làm việc bận rộn, bạn có thể uống một tách trà kết hợp với thiền để giảm stress.
-sưu tầm-
Văn hóa Á Đông không hề đơn giản như bề mặt mà mọi người nhìn thấy. Từng nét lễ nghi, từng bộ trang phục, từng nét chữ đều ẩn chứa những nội hàm vô cùng sâu sắc, và liên hệ mật thiết với từng hơi thở trong cuộc sống của chúng ta.
Có một nét văn hóa mà không thể không nhắc đến, chính là nội hàm thâm sâu của loại chữ viết tượng hình – Chữ Hán. Tuy nhiên, sau khi chữ Hán bị giản lược, thì những nội hàm ấy cũng bị mất đi, thay vào đó là sự lệch lạc, thậm chí biến dị.
Có một cư dân mạng đã liệt kê ra hàng loạt các chữ Hán giản thể. Tác giả đối chiếu những chữ Hán giản thể này với các hiện tượng tai nghe mắt thấy trong cuộc sống hiện đại ngày nay. Và điều nhìn thấy được khiến người ta không khỏi phải giật mình kinh ngạc!
1. Chữ “Thân” chính thể 親 (người thân)
Chữ “Thân” giản thể 亲, mất chữ “Kiến”
Thân bất kiến: Người thân không gặp được nhau. Một năm chẳng biết cha mẹ, con cái, người thân được đoàn tụ bao nhiêu lần? Nơi nào cũng thấy lưu lại những cuộc tình chớp nhoáng. Các quý ông, quý bà khinh thường đạo lý, lang chạ khắp nơi. Điều này khiến những người cùng huyết thống cũng chẳng được vui vầy bên nhau.
2. Chữ “Sản” chính thể 產 (sinh sản)
Chữ “Sản” giản thể 产, mất chữ “Sinh” 生
Sản bất Sinh: Đậu thai mà không sinh. Ngày nay các phòng khám tư, phẫu thuật phá thai nơi nào cũng thấy. Ruộng màu thì bị bỏ hoang, mọi người đổ dồn về các khu công nghiệp và thành phố lớn, không cần ngũ cốc chỉ lo kiếm tiền.
3. Chữ “Hương” chính thể 鄉 (Quê hương)
Chữ “Hương” giản thể 乡, mất chữ “Lang” 郎 – những người trẻ
Hương vô Lang: Quê nhà không có người trẻ. Ai nấy đều đổ về thành phố lập nghiệp mưu sinh. Trong thôn làng khó có thể bắt gặp những khuôn mặt trẻ trung. Khắp cả ngôi làng chỉ thấy những người già yếu, trẻ con và người tàn tật. Đây cũng chính là một cảnh tượng thường thấy nhất tại Trung Quốc ngày nay.
4. Chữ “Ái” chính thể 愛 (Yêu)
Chữ “Ái” giản thể 爱, mất chữ “Tâm” 心 – trái tim
Ái vô tâm: Yêu không xuất phát từ trái tim. Ngày nay thử hỏi có mấy người còn giữ tấm chân tình son sắt, hay là chỉ quen chạy theo thời thế xô bồ. Đại gia cặp với chân dài. Kẻ ham tiền, người háo sắc, hễ có lợi là trao thân. Tình một đêm, tình sét đánh, tình chớp nhoáng khiến nhà nghỉ mọc lên nhan nhản khắp nơi. Quả là tình yêu không còn sự kết nối thiêng liêng và trách nhiệm suốt cuộc đời như văn hóa Thần truyền xưa kia.
5. Chữ “Miến” chính thể 緬 (Mỳ)
Chữ “Miến” giản thể 面, mất “bộ Mạch”麥 – Lúa mỳ
Miến không Mạch: Bột mỳ không làm từ lúa mạch, thì làm từ thứ gì, bạn thử đoán xem? Bột mỳ không có mùi lúa mạch, kỳ thực đã trộn lẫn phoóc môn. Đây cũng là tình trạng làm giả thực phẩm, gạo giả… phổ biến trong xã hội ngày nay
6. Chữ “Tiến” chính thể 進 (Tiến tới)
Chữ “Tiến” giản thể 进, mất chữ “Giai” 佳 – Tốt
Tiến bất giai: Bước tiếp sẽ không may mắn, mà thành con ếch ngồi trong đáy giếng (Chữ Tỉnh 井: cái giếng). Sự nghiệp cả đời truy cầu chỉ như mò trăng đáy nước, tiền tài cũng như hái hoa trong gương.
7. Chữ “Ứng” chính thể 應 (Hồi ứng)
Chữ “Ứng” giản thể 应, mất chữ “Tâm” 心
Ứng vô tâm. Lời nói gió bay, dẫu hứa hẹn cũng khó thành hiện thật, nói lời lật lọng mà không biết ngượng ngùng. Bởi vậy, trong xã hội ngày nay ‘thành tín’ ngày càng mai một, dường như đã trở thành một thứ gì đó xa xỉ không với tới. Đây cũng là tình trạng xuống dốc, đạo đức suy đồi trong xã hội ngày nay.
Người xưa rất xem trọng chữ Tín, coi lời thề hẹn nặng tựa núi Thái Sơn, lời nói ra là đã được Trời Đất làm chứng, ắt phải thực hiện. Tuy nhiên, nhiều người ngày nay vốn ảnh hưởng bởi học thuyết vô Thần, lừa gạt lật lọng, chỉ hòng đạt được lợi ích cho mình. Thật chẳng đáng buồn lắm sao!
8. Chữ “Thính” chính thể 聽 (Nghe)
Chữ “Thính” giản thể 听, mất chữ “Nhĩ” 耳 – tai
Chữ “Thính聽” (lắng nghe) ở dạng chính thể gồm bộ “Nhĩ耳” (tai), bộ “Vương 王” (vua), chữ “Thập 十” (mười), chữ “Mục目” (mắt), chữ “Nhất一” và chữ “Tâm 心”. Nếu ghép các bộ này vào nhau chúng ta sẽ hiểu được hàm ý mà ông cha ta muốn gửi gắm. Khi lắng nghe một ai đó, chúng ta phải khiến người ấy cảm thấy mình quan trọng như một vị vua (chữ Vương), và lắng nghe bằng đôi tai của mình (bộ Nhĩ). Đồng thời chúng ta còn phải dồn mọi ánh nhìn và sự chú ý tới họ (chữ Thập, chữ Mục). Nhưng như vậy vẫn chưa đủ, điều quan trọng nhất là phải dành trọn trái tim để cảm nhận những điều họ nói (chữ Nhất, Tâm). Chỉ có như vậy chúng ta mới có thể lắng nghe trọn vẹn những thông điệp mà họ muốn truyền tải, mới biết cách thấu hiểu và trân trọng người khác.
Chữ “Thính” 听 giản thể là Thính thiếu Nhĩ: Nghe mà thiếu mất tai. Nó chỉ gồm bộ “Khẩu口” (cái miệng) và bộ “Cân斤” (cái rìu). Đại ý là không phải dùng tai, dùng mắt, hay dùng tâm để lắng nghe như văn hóa truyền thống, mà là nghe bằng miệng, bằng những lời búa rìu sắc nhọn.
9. Chữ “Ưu” chính thể 優 (Ưu tú)
Chữ “Ưu” giản thể 优, mất chữ “Ưu” 憂 – ưu lo
Ưu cần phải Ưu lo: Muốn thành người ưu tú, xuất chúng cần phải biết lo lắng cho đại cục, cho người khác. Bậc hiền tài như vậy trong thiên hạ là khó cầu nhất. Người tài thời nay nghĩ đến vinh hoa, phú quý cho riêng mình hay lợi ích cho muôn dân? Những người nhiều tài lắm tật, e rằng lợi ít hại nhiều. Kiểu người này chỉ khiến con người càng thêm lo sầu.
10. Chữ “Thái” chính thể 採 (Hái)
Chữ Thái giản thể 采, thiếu bộ Thủ 手 – Cái Tay
Thái vô Thủ: Muốn hưởng mà không muốn động tay ra hái. Ngồi mát ăn bát vàng người người muốn, đục nước béo cò kẻ kẻ cầu. Đây cũng có thể nói là một thực trạng dễ thấy trong xã hội ngày nay. Những cậu ấm cô chiêu, những thế hệ trẻ chỉ biết ‘cúi đầu’ chờ đợi từ sự sắp đặt của cha mẹ mình, chỉ mong cầu hưởng thụ cuộc sống giàu sang mà không biết ra tay làm việc.
11. Chữ “Địch” chính thể 敵 (Kẻ địch)
Chữ “Địch” giản thể 敌, thêm bộ “thiệt” 舌- Cái lưỡi
Tấc lưỡi là kẻ thù rất đáng sợ. Vậy nên mọi người khi nói năng, diễn thuyết phải chú ý. Bách gia tranh minh là cái bẫy. Theo ta thì sống, chống ta thì chết, muốn sống phải nói cùng khẩu khí với ta. Điều này có thể dễ dàng nhìn thấy trong thời Đại cách mạng Văn hóa tại Trung Quốc. Chính phủ trưng cầu ý kiến của giới trí thức, để họ tự do biểu đạt lý tưởng của mình. Sau đó dùng chính những lý luận đó khép họ vào tội phản quốc. Có người thậm chí vì vậy mà mất mạng.
12. Chữ “Bút” chính thể 筆
Chữ “Bút” giản thể 笔
Ngày nay bút không còn thẳng. Con người thường dùng bút cong mà viết sử nên gọi là bẻ cong sử sách. Bút ngay sử thẳng xưa đã có, tới nay sóng gió đã cuốn trôi.
13. Chữ “Tân” chính thể 賓 (Quan khách)
Chữ “Tân” giản thể 宾, thiếu chữ Bối 貝 – Bảo bối, thêm chữ “Binh” 兵 – Binh lính
Xưa kia khách quý đến nhà mang theo quà quý (貝- Bảo bối). Chủ nhà bày biện yến tiệc, khoản đãi với tấm lòng thành. Ngày nay binh lính tới nhà (Bộ “Miên” 宀 chỉ mái nhà), không chỉ thiếu quà quý, mà còn có binh đao. Từ xưa đã gọi chuyện này là loạn cõi thế gian.
14. Chữ “Miếu” chính thể 廟 (Chùa chiền)
Chữ “Miếu” giản thể 庙, thiếu chữ “Triều” 庙 – nghi thức bái lạy
Miếu bất Triều: Trong miếu mà không thấy thật tâm tiến hành những nghi lễ bái lạy Thần Phật. Ngày xưa chùa chiền là nơi con người ăn năn sám hối, bởi con người kính cẩn bái lạy Thần Phật, mong tìm được sự thanh thản trong tâm.
Ngày nay, chùa chiền như chiếc áo khoác của những kẻ vô Thần, trở thành thắng cảnh du lịch, thành nơi kiếm chác, trao đổi của kẻ phàm tục. Người mà quỷ thần cũng không sợ, ắt sẽ to gan dám làm càn.
15. Chữ “Võng” chính thể 網 (Lưới)
Chữ “Võng” giản thể 网, mất bộ Mịch 糸 – sợi cước
Lưới không có cước, lưới vô dụng, cá lọt lưới trước mắt như thể trêu ngươi. Pháp luật cũng như một chiếc lưới. Ngày xưa Thiên tử cũng phải chịu tội như thứ dân. Ngày nay quyền thế thay pháp luật một cách vô nguyên tắc, thậm chí có thể lợi dụng quyền thế trong tay mà một tay che cả bầu trời.
16. Chữ “Hậu” chính thể 後 (Đời sau)
Chữ “Hậu” giản thể 后, thêm chữ nhất 一, bộ khẩu 口
Đời sau chỉ được sinh một con, về già cha mẹ ốm đau bệnh tật khó lòng nhờ vả. ‘Kế hoạch hóa gia đình là quốc sách, sinh quá một con gia đình nghiêng ngả’ – Đây là chính sách một con thường thấy ở xã hội Trung Quốc. Bao nhiêu hệ lụy của xã hội, quả thực cũng khiến lòng người âu lo.
***
Ở trên chỉ là một số ít ỏi được đưa ra, nhưng cũng đủ để biết rằng cải cách chữ Hán, chữ Hán sau khi bị giản lược thì những nội hàm tinh túy của văn hóa truyền thống cũng bị mất đi, thay vào đó là sự sai lệch, biến dị. Mà điều đáng tiếc hơn cả là, sự suy đồi và trượt dốc trong xã hội, dường như cũng đã và đang diễn ra đúng theo từng sự lệch lạc trong từng chữ Hán giản thể đó.
Vậy nên, có người cho rằng, những chữ Hán giản thể này giống như là một điềm báo chẳng lành vậy!
Quả đúng là:
“Học giả chân chính đứng một bên,
Cải cách chữ Hán mù văn hóa.
Thiên thu vạn đại trò hề diễn,
Duy chỉ điềm báo chẳng hề sai”.
Theo soundofhope.org
Hiểu Mai biên dịch
Để thưởng trà, ngoài không gian đặc trưng cùng trà thất độc đáo ra, cần nhiều sự tỉ mỉ công phu trong chọn lựa trà cụ – hay chính là những vật dụng không thể thiếu trong Trà đạo.
Vật dụng trong hộp đựng trà cụ cần đươc đặt đúng vị trí của chúng.
Một cách sắp xếp hộp trà thất khác
Vẫn giữ nguyên những tư tưởng của văn hóa Nhật Bản, bộ trà cụ cũng cần tuân theo những luật định nghiêm ngặt, và luôn luôn đầy đủ những vật dụng sau.
2. Gáo múc nước – Hishaku: Làm bằng tre, dùng để múc nước và nước nóng ra chén trà.
3. Chậu đựng nước – Kensui: Chậu đựng nước rửa chén trà sau khi uống.
4. Chén trà – Chawan: Chén để uống trà. Nghệ nhân thường dùng những chén khác nhau theo từng mùa
5. Hũ đựng trà – Natsume: Dùng để đựng bột trà, có thể bằng chất liệu gỗ, sơn mài hoặc gốm.
6. Hũ đựng nước – Mizusashi: Dùng để đựng nước khi pha trà.
7. Muỗng múc trà – Chashaku: Làm bằng tre hoặc ngà voi, dùng để lấy trà ra khỏi hũ.
8. Cây đánh trà – Chasen: Làm từ tre, được uốn cong đầu và rất mảnh nên không làm hỏng chén trà.
9. Khăn – Chakin: Dùng để lau duy nhất chén trước và sau khi pha trà
10. Khăn – Fukusa: Dùng để lau vật dụng khác.
Khách thể chính của nghi thức Trà đạo Nhật Bản, đó chính là thao tác pha trà của người pha và thao tác uống trà của người uống. Họ hoà mình vào các thao tác, hoà mình vào với nhau và với cái thiên nhiên mộc mạc, đơn sơ do họ tạo ra nhằm để tâm trí họ được tĩnh lặng. Sự tĩnh lặng giúp cho họ tập trung vào chỉ vấn đề họ đang quan tâm, và các thao tác này sẽ giúp họ lý giải được nó.
Trong nghi thức Trà đạo Nhật Bản, hương vị của trà không đóng vai trò chính như cái tên được gắn lên của nó. Chỉ có một loại trà duy nhất dùng cho nghi thức này là bột trà xanh matcha. Đây là loại trà có vị đắng, và ở dạng bột. Trà chỉ đóng vai trò phụ trong nghi thức Trà đạo Nhật Bản, bởi vì vị đắng của trà rất phù hợp với tôn chỉ trách xa sự xa hoa của Thiền, sẽ hỗ trợ cho việc tập trung suy ngẫm của các chủ thể uống trà.
Đó là tất cả những gì cụ thể, tỉ mỉ về cách chuẩn bị trà cụ trong một buổi uống trà. Cách lựa chọn trà, uống trà như thế nào sẽ được đưa tới các bạn trong bài viết tiếp theo.
“Nhất kì nhất hội” – người Nhật vẫn luôn tin vào điều đó. Những gì mỏng manh, bất biến, khó định nghĩa, khó nĩu giữ thì mới là hoàn hảo, mới đạt tới đỉnh cao của cái đẹp. Có phải vì thế mà việc ngắm hàng triệu cánh anh đào li ti tàn phai mỗi độ xuân sang hay thưởng thức chén trà trong không gian u tịch là điều ai cũng nhất định phải làm.
Tập tục uống trà của người Nhật được bắt nguồn từ Trung Quốc khi vào thế kỉ thứ VII, những vị sứ thần và tu sĩ đem hạt giống của nhà Đường về Nhật , thứ “Ocha” mới được biết tới và ngay lập tức được coi như một vị thuốc trường sinh, chỉ có vương giả quý tộc mới được dùng tới. Đến thế kỉ thứ XII, phong cách pha trà của người Nhật được nâng lên thành “Đạo” bởi sự tuân thủ các quy tắc nghiêm ngặt của những Samura, nghĩa là không chỉ đơn thuần là uống, mà còn là hiểu, là thấu, là cảm.
Mọi vật dụng luôn để ở đúng vị trí của nó
Trà đạo không dành cho những ai hời hợt. Chén trà sau khi pha xong là phần thưởng cho những ai biết đợi chờ, hi vọng, đồng nghĩa với việc phải cảm nhận được hết hương vị cũng như văn hóa của người Nhật được kết tinh trong đó.
Người ta nói Trà đạo cầu kỳ. Nghề chơi cũng lắm công phu. Để thưởng được một chén trà ngon người ta phải chuẩn bị biết bao thứ xung quanh nó, chỉ để thoảng nghe hương trà nhẹ nhẹ và cái vị đắng tan ngay nơi đầu lưỡi. Trà thất là yếu tố đầu tiên của việc thưởng trà công phu đó.
Trà thất là một gian nhà gỗ nhỏ được đặt trong một không gian vườn trà xanh mát với những tán cây lớn và sỏi đá tự nhiên được xếp đặt công phu.
Trước khi vào bên trong trà thất, người ta bắt buộc phải rửa tay và rửa mặt từ nước đựng trong một chậu nước bằng đá được gọi là Tsukubai với hàm ý rũ bỏ hết những bụi bẩn trần tục để bước vào một không gian cao khiết, thanh sạch hơn.
Bên trong nhà thất, mọi vật dụng được bày trí theo nguyên tắc “thiết đãi ngũ quan” – nghĩa là tất cả giác quan đều được cưng chiều hết mức. Thị giác có thể trông thấy những cảnh sắc thiên nhiên từ bên ngoài đang ùa vào gian phòng, thính giác có thể nghe được tiếng nước sôi lục bục trong ấm sắt, khướu giác có thể ngửi được hương trà ấm nồng, vị giác sẽ thấy được chất đắng thanh tao từ matcha và xúc giác thì không thể chối bỏ sự nhẹ nhàng, thanh lịch khi nâng chén trà lên thưởng thức.
Trà thất thường sử dụng gỗ Hinoki, một loại gỗ có màu vàng nhạt sáng, hương thơm dịu dàng ấm áp và đặc biệt có tác dụng trong việc tạo một không gian tĩnh cho gian phòng. Người ngồi uống trà thường quỳ trên những tấm chiếu Tatami lớn, đôi khi có thêm đệm để tạo cảm giác êm ái hơn.
Vị trí của những vật dụng trong trà thất đều có quy tắc riêng và không được phép phá vỡ để mang lại một vẻ đẹp chuẩn mực cũng như tạo hiệu ứng tốt nhất cho người thưởng trà.
-còn tiếp-
JP Park Group xin giới thiệu tới các bạn 6 kiểu vườn Nhật điển hình mà ai cũng cần biết để có thêm những kiến thức tổng quan nhất về vườn Nhật, đồng thời cũng chọn được kiểu vườn phù hợp cho không gian sống của mình.
Strolling Pond Garden [chisen kaiyu shiki teien] bao gồm các ao và dưới được kết nối bởi một dòng suối chảy. Bể Trên có Mặt Trăng Mặt Trời mang tính biểu tượng, trong khi Bể Dưới có một cây cầu Zig-Zag [Yatsuhashi] trải dài qua dòng sông.
Về mặt lịch sử, các khu vườn hồ đi dạo được gắn liền với các thuộc địa của các quý tộc và các lãnh chúa phong kiến [daimyo] trong thời kỳ Edo (1603-1867). Đôi khi chúng được thiết kế để phản ánh một cảnh quan đã từng viếng thăm, hoặc nơi sinh của chúng ta, hoặc thậm chí là một nơi nổi tiếng ở Trung Quốc. Một kiểu vườn trước đây gọi là chisen senyu shiki phổ biến trong thời kỳ Heian (794-1185), nhưng những khu vườn trước đó thường được nhìn từ thuyền chứ không phải từ các con đường uốn khúc.
Cả hai phong cách này đã truyền cảm hứng cho thơ ca và nghệ thuật, nhưng trong thời Edo – khi đi dạo các khu vườn trong ao ở độ cao của họ – kiểu sân vườn rộng rãi và quy mô lớn đã giúp daimyo quan tâm đến sự sang trọng và việc phô diễn của cải.
Vườn trà Nhật Bản (cha-niwa hay roji) là nơi yên tĩnh phản ánh vẻ đẹp của thiên nhiên và nghệ thuật sống hòa hợp. Một con đường được đặt cẩn thận đá bước, dẫn qua khu vườn mộc mạc đến trà thất. Vườn trà đã được thiết kế như là không gian yên bình, tự nhiên để tách mình ra khỏi thế giới hằng ngày sôi động trước khi vào trà thất và đến với thế giới trà đạo yên tĩnh.
Khu vườn trà mộc mạc phù hợp hơn hầu hết các kiểu vườn khác. Điều này đặc biệt rõ ràng trong việc sử dụng các viên đá tự nhiên. Vườn trà là loại vườn đầu tiên trong đó đá tảng và đèn lồng được sử dụng. Kinh nghiệm đi dạo qua con đường roji đến nhà trà là để cho một cảm giác yên ả giống như đi ra khỏi thành phố và sâu vào các ngọn núi để các tu viện. Khi khách du lịch đi theo con đường quanh co, bỏ lại những bận tâm phiền ưu và họ đến phòng trà để đến với sự tinh anh và thanh thản.
Đá tự nhiên được xếp đặt một cách độc đáo
Vườn Trà bao gồm các khu vườn bên trong và bên ngoài, kết nối bằng một con đường [roji] dẫn đến Nhà Trà Chay Kashintei. Con đường ngoài vườn [soto-roji] dừng lại trước khi chờ đợi [machiai]. Ở đây, người tổ chức buổi lễ trà sẽ chào đón du khách và mời họ đi bộ trên con đường trong vườn [uchi-roji]. Khách tạm dừng ở bồn nước [tsukubai] để rửa tay và miệng của họ, tượng trưng cho việc loại bỏ bụi của thế giới thực ở phía sau. Con đường thông qua các khu vườn đại diện cho một cuộc hành trình để tách rời cuộc sống trần tục.
Nhà trà Kashintei
Kashintei (tên gọi là “Flower Heart Room”) là tên của trà thất đích thực, nằm trong trái tim của Vườn trà. Vật liệu đều được thực hiện ở Nhật Bản, được vận chuyển bằng miếng, và được lắp ráp lại trong Vườn. Nhà chè gồm có nhiều không gian được xác định rõ ràng: gian phòng [mizuya], nơi mà đồ dùng cho buổi lễ được chuẩn bị trước; Phòng khách [zashiki], nơi trà lễ được thực hiện; Và thảm chiếu tatami trên sàn nhà.
Bên trong trà thất
Mặc dù Trà thất là một cấu trúc cố định nhất quán, nhưng nó cũng có các yếu tố bất thường, bao gồm các bức tường trượt cửa cuốn [shoji] xung quanh khu vực làm trà, một sàn nhà xung quanh, và các bức tường ngoài của cửa trượt. Những thay đổi này làm cho trà thất hữu ích cho các cuộc biểu diễn trà cũng như các buổi tiệc trà trong Vườn.
Vườn chỉ gồm Cây cát hoặc sỏi đá được gọi là vườn karesansui có nghĩa đen là “phong cảnh khô”. Phong cách này được phát triển ở Nhật Bản vào cuối thời Kamakura (1185-1333) và một nguyên lý thẩm mỹ quan trọng của Nhật Bản nằm dưới những vườn cảnh khô này là yohaku-no-bi, có nghĩa là “vẻ đẹp của không gian trống”.
Trong khi các khu vườn cảnh khô thường được gọi là vườn Zen, thì chính xác hơn là xem chúng như karesansui. Ở Nhật, phong cách vườn này thường là một phần của tu viện Thiền, chẳng hạn như Ryoan-ji nổi tiếng ở Kyoto. Thường thường gắn liền với khu của trụ trì, phong cách vườn này không có ý nghĩa cho thiền [zazen], nhưng để suy ngẫm. Chăm sóc vườn là một phần của việc tu hành.
Chăm sóc vườn khô là một việc của những nhà tu hành
Vườn phẳng [hira-niwa] là một ví dụ về cách các vườn hoa ở Nhật Bản tiếp tục phát triển phong cảnh khô của vùng karesansui theo thời gian. Trong một khu vườn như trên, nhà thiết kế làm việc để cân bằng các mặt phẳng của mặt đất với khối lượng của đá, cắt cây bụi và cây cối. Điều này tạo ra một không gian sâu.
Vườn phẳng đã được thiết kế cẩn thận để làm nổi bật vẻ đẹp đặc biệt của cả bốn mùa. Gỗ Nhật Bản tượng trưng cho mùa thu, trong khi đó, anh đào êm đềm là mùa xuân. Mùa đông được thể hiện bằng những cây thông đen và mùa hè bằng nước “mát” của sỏi đã cào.
Vườn phẳng trong một khuôn viên khách sạn tại Nhật
Vườn tự nhiên đã được tạo ra để khuyến khích du khách nghỉ ngơi và suy ngẫm về bản chất và sự ngắn ngủi của cuộc sống. Đáng chú ý là việc sử dụng cây phong, một loại cây bụi tự nhiên ở Tây Bắc Thái Bình Dương. Vườn này tập trung chủ yếu vào cây lá rụng và được trình bày để trình bày sự thay đổi theo mùa. Từ những chiếc lá mới nở của mùa xuân đến sự mát mẻ của bóng râm vào mùa hè. Từ những màu sắc thay đổi của mùa thu đến những cây cối mùa đông.
Một khu vườn tại Kyoto
Ban đầu được gọi là Vườn Hillside, sự dày đặc của cây và bụi cây ở đây gợi lên sự hoang dã không thấy ở nơi nào khác trong Vườn. Chiếm diện tích thực tế rất ít, khu vườn đô thị nhỏ bé này kết hợp mỗi yếu tố thiết yếu của một khu vườn Nhật: đá, nước, và cây cối. Nó đặt thiên nhiên như là trung tâm của mọi sự vật.
Những dòng suối được mô phỏng như thật
Các tsubo-niwa là một phong cách vườn bắt nguồn từ những không gian mở nhỏ giữa các tòa nhà của đền thờ và nhà ở quý tộc từ thời Heian (794-1185) và đến giữa thế kỷ 16 họ đã trở thành một đặc trưng của nhiều Nhà ở đô thị của người dân thành phố tìm cách bao gồm một bản chất của thiên nhiên trong không gian nhỏ nhất có sẵn của mỗi nhà. Chiếm diện tích thực tế rất ít, khu vườn đô thị nhỏ bé này kết hợp mỗi yếu tố thiết yếu của một khu vườn Nhật: đá, nước, và cây cối.
Người Nhật hiện tại rất ưa chuộng kiểu vườn này
Khoảng xanh tạo không gian dịu mát
Hi vọng với 6 kiểu vườn Nhật điển hình mà JP Park Group mang tới, các bạn sẽ có thêm những hiểu biết để chọn lựa một phong cách vườn phù hợp với bản thân mình.